Skip to main content

Posts

გიოტინგენური ქრონიკები III, ანუ ევროპაში რა გვინდ(ოდ)ა

გიოტინგენური ქრონიკების პირველი ორი ნაწილიდან ( 1 , 2 ) უკვე მოგეხსენებათ, რომ სამი თვის განმავლობაში ქართული ბიბლიის კვლევის ჯგუფი სხვადასხვა შემადგენლობით ჰუმბოლდტის ფონდის ინსტიტუციური თანამშრომლობის გრანტის ფარგლებში გიოტინგენის სეპტუაგინტას ინსტიტუტში იმყოფებოდა სამუშაოდ. ნოემბრის ბოლოდან დეკემბრის ბოლომდე პერიოდის გიოტინგენში გატარება მე (ნათია მიროტაძეს), თამარ მაგრაქველიძესა და თინათინ ჯიქურაშვილს გვერგო. არც ფერთა სიუხვე მოჰკლებია გიოტინგენს, არც საშობაო ბაზრობა და გლუვაინის სურნელი... სათქმელ-მოსაგონარიც ბევრია, მაგრამ ახლა ის უნდა გითხრათ, თუ რა გვინდოდა ევროპაში, ოღონდ ყველაფერი სულ თავიდან უნდა დავიწყო და ორიოდ სიტყვით უნდა ვთქვა, რა არის სეპტუაგინტა და გიოტინგენის სეპტუაგინტას ინსტიტუტი.  სეპტუაგინტა, ანუ ბიბლიის სამოცდაათის თარგმანი თუკი ბიბლიაზე მუშაობ, სულ ერთია რომელენოვან თარგმანზე, ან თუ ფილოლოგიის შესავალი გაგივლია ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, მაშასადამე, სეპტუაგინტა შენი ყოველდღიურობის ნაწილია.  თუ არც ერთ ზემოხსენებულ ...
Recent posts

In Memoriam. უდო ქვასტი - Udo Quast (28.4.1939-30.12.2005)

„Septuaginta-Unternehmen“ – გეტინგენის „სეპტუაგინტა უნთერნემენი“ – ინსტიტუტი, სადაც გამოიცემა ძველი აღთქმის ბერძნული თარგმანი – ათწლეულების მანძილზე სანეტარო ადგილი იყო ყველასთვის, ვინც აქ სამუშაოდ ჩამოდიოდა: ეს იყო შენი, საკუთარი, მშობლიური სახლი. აქ დაგხვდებოდათ ყველაფერი, რაც ადამიანს სჭირდება: სამზარეულო, წიგნები და ადამიანები, ვინც გეიმედებოდნენ და გენატრებოდნენ – უდო ქვასტი და დეტლევ ფრენკელი.  ათი წლის წინ, 2005 წელს, ავადმყოფობასთან ერთწლიანი ბრძოლის შემდეგ, უდო ქვასტი გარდაიცვალა. მთელი ამ წლის მანძილზე ის მღელვარებით ელოდა რუთის წიგნის კრიტიკული გამოცემის გამოსვლას – ის, ვის ხელშიც გაიარა სეპტუაგინტას ტომეულების გამოცემებმა, ვინც თავად იყო ამ გამოცემების საუკეთესო და ყველაზე გამოცდილი ექსპერტი, მოწაფის მღელვარებით ელოდა სამეცნიერო საზოგადოების რეაქციას საკუთარ წიგნზე; ამას მალევე უნდა მოჰყოლოდა ისუ ნავეც: მთელი კონცეფცია, ტექსტის ისტორია უკვე კარგად ჰქონდა წარმოდგენილი, მსაჯულთა წიგნების დაზვერვითი სამუშაოებიც უკვე ჩატარებული ჰქონდა... ყველაფერ ამას კი წინ დიდი სამზადისი ...

გიოტინგენის ქრონიკები II – ლაგარდის სახლი და იოანე ზოსიმე

ჩემი პირველი მოგზაურობა გერმანიაში, ჩემდა გასაკვირად, და, ამასთანავე, სასიხარულოდ, საკმაოდ ხანგრძლივი აღმოჩნდა. მოგზაურობას თან ახლდა შფოთვები, უსაფუძვლო შიშები, როგორებიცაა სიახლის, ფრენის, რაიმე ნივთის ანდა ჩემი თავის დაკარგვისა... თუმცა გამიმართლა და მარტოს არ მომიწია პირველად მოგზაურობა ევროპაში, მგზავრობისას ჩემი მთავარი მოვალეობა იყო, ლალი ვაშაყმაძეს და ნათია დუნდუას არ ჩამოვრჩენოდი (რაც არცთუ ისე ადვილი ამბავია).   მოკლედ, რადგან ეს იყო ჩემი პირველი მოგზაურობა, როგორც ნინო გიორგაძემ დამიწერა, პირველი გაევროპელება, ბლოგის დაწერაც მე დამევალა. მართალია, არ გამოვირჩევი ენაწყლიანობით, თუმცა ვეცდები, ჩემი თვალით დანახული გიოტინგენი თქვენც დაგანახოთ . უკვე იცით წინა ბლოგიდან  (იხ. გიოტინგენის ქრონიკები I – ტრანსკრიბირება, შოკოლადის პუდინგი და ორგანი ) , თუ რა იყო ჩვენი გერმანიაში გამგზავრების მიზეზი და მიზანი, ამიტომ ამაზე აღარ შევჩერდები . გაგვიმართლა, გიოტინგენში ყოფნა მოგვიწია ისეთ დროს, როცა შეგვეძლო ნათლად დაგვენახა სეზონის ცვლილება, ჩვენც მეტი რა გვინდოდა, ყოველ დილით ...

გიოტინგენის ქრონიკები I – ტრანსკრიბირება, შოკოლადის პუდინგი და ორგანი

სექტემბრის გიოტინგენი — დაფოთლილი, ჯერაც ღაჟღაჟა ბროწეულისფერი ფოთლებით, შიგადაშიგ მანდარინის ქერქის მსგავსად მომწვანო და მოყვითალო გრადაციებში გახვეული ხეები და ოქროსფერშერეული ნაძვები, მშვიდი შემოდგომის ქუჩები, ფერადი სახლები, შხაპუნა წვიმა, სველ ველობილიკზე მოშხრიალე საბურავები, ბაღები და უშველებელი მდელოები. ქალაქი, სადაც ლაგარდის სახლია და სადაც ერთი თვე მოგონებებს ვქმნიდი.  აეროპორტში ტაქსი 3 საათით ადრე დავჯავშნე და დათქმულ დროზე საათნახევრით ადრე მივედი. რომ გეკითხათ, არ ვღელავდი. თუმცა, მართლაც, არ ვღელავდი, უფრო აღტაცება და მომავალი ერთი თვის მოლოდინები მიპყრობდა.  ყველაფერი კი იმით დაიწყო, რომ ალექსანდერ ფონ ჰუმბოლტის სახელობის ფონდში გრანტზე ( https://www.humboldt-foundation.de ) განაცხადი შევიტანეთ (საპროექტო წინადადება თავის თავში მცირე წინასწარმეტყველთა შემცველ ძირითად ხელნაწერთა პროგრამულ ტრანსკრიბირებას მოიცავდა), ჩვენი ხელმძღვანელის, პროფ. ანა ხარანაულის უშუალო ხელმძღვანელობით. ამავე უშუალო ხელმძღვანელობით მიმდინარეობდა გრანტის წერა-შევსება-თარგმნის პროცესიც,...

ჰელსინკი. ეკლესიასტე. თეთრი ღამეები.

               ყველაფერი დაიწყო იმით, რომ 2012 წელს ეკლესიასტეს ბერძნული ტექსტის გამომცემელმა პიტერ ჯენტრიმ მომმართა თხოვნით, ქართული თარგმანი შემედარებინა ბერძნული წყაროებისთვის. შედარებამ გვიჩვენა, რომ ეკლესიასტეს ქართული თარგმანი შესრულებულია ბერძნულიდან და მისი დედანი უნდა მომდინარეობდეს ეგვიპტური ტექსტუალური ტრადიციის ადრეული ჯგუფიდან, რაც განსაკუთრებულ მნიშვნელობას სძენს ქართულ თარგმანს ეკლესიასტეს ბერძნული ტექსტის ისტორიისთვის. ამრიგად, 2019 წელს გიოტინგენის სეპტუაგინტას გამოცემისა და კვლევის კომისიის მიერ გამოქვეყნდა XI,2 ტომი – ეკლესიასტეს ტექსტის კრიტიკული გამოცემა , რომელშიც სეპტუაგინტას გამოცემებს შორის პირველად კრიტიკულ აპარატში შევიდა ქართული მასალაც.      გავიდა ხანი და 2022 წელს გამოცხადდა ევროკავშირისა და DAAD-ს ერთობლივი საგრანტო კონკურსი ქართველი მეცნიერებისთვის (EU fellowships for Georgian researchers, 2023), სადაც ჩვენი მამოძრავებელი ძალის – ანა ხარანაულის მოთხოვნით(!) წარვადგინე პროექტი „ეკლესიასტეს ქართუ...